KAYMA VE YUVARLANMA SÜRTÜNMELERİNİN İNCELENMESİ

Deneyin Amacı:Kayma ve yuvarlanma sürtünmeleri arasındaki farkı deneyle göstermek.

Hazırlık Sorusu:

Cisimleri kaydırarak mı, yoksa yuvarlayarak mı daha kolay hareket ettirebiliriz? Nedenini tartışınız.

Deneyde Kullanılan Araç Ve Gereçler:

1-dinamometre 3-ip

2-döküm ayak 4-küçük statif çubuk 2 adet

Kayma sürtünmesi:

I. düzenek:

1-Dinamometrenin ayarını yatay konumda ayarlayınız.

2-Döküm ayağını vidasından ip yardımıyla dinamometreye bağlayarak, masanın üzerinde çekiniz. Dinamometredeki değeri not ediniz.

Yuvarlanma sürtünmesi:

2.düzenek:

Bu defa döküm ayağın altına şekil 2‘de görüldüğü gibi iki tane yuvarlak çubuk koyarak, dinamometre ile çekiniz. Okuduğunuz değeri diğeriyle karşılaştırınız.

Deneyin Sonuçları:

I. düzenekte; cisim ile cismin dayandığı yüzey arasındaki sürtünme kuvveti fazladır.

2. düzenekte ise; dinamometredeki okunan değerlere göre, yuvarlanma sürtünmesi, kayma sürtünmesinden çok daha küçük olduğu için daha az bir kuvvetle çekilebilmektedir.

Teorik Bilgi:

Silindir şeklinde yuvarlanabilen cisimlerin sürtünme kuvveti azdır. Kaydırılarak çekilen cisimlerin sürtünme kuvveti yuvarlanma sürtünmesine göre daha büyüktür.

Bu nedenle, bütün makine ve motorlu araçlarda sürtünmeyi azaltmak için “bilyalı yataklar” kullanılmaktadır.