SÜRTÜNME KUVVETİNİN CİSMİN AĞIRLIĞI VE YÜZEYİN CİNSİYLE OLAN İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI :Sürtünme kuvvetinin cismin ağırlığına ( yüzeye yapılan etki kuvvetine) ve yüzeyin cinsine bağlı olduğunu görmek.

HAZIRLIK SORULARI:

1-Bir kutuyu hareket ettirdiğimiz kuvvetle iki kutuyu üst üste koyarak hareket ettirdiğimiz kuvvet arasında fark olur mu? Nedenlerini tartışınız.

2-Bir ansiklopediyi masa üzerinde yatay konumda ve dikey konumda hareket ettirirken harcanan kuvvetler arasında bir fark olur mu? Nedenlerini tartışınız.

            Sürtünme kuvveti; yüzeye yapılan  “etki kuvvetinin (N)” büyüklüğüne bağlıdır.

FS = k.N = k.m.g

            Cismin yüzeyinin büyük yada küçük olması sürtünme kuvvetini etkilemez.

KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:

1-Tahta takoz -2 adet           

2-Dinamometre

3-Cam

4-Yarıklı ağırlık takımı

                                                                   

 

                                  

                                                                

 

                                

I düzenek:.

1.Cam üzerine 2 takozu koyunuz.

2.Takozlardan birinin üzerine ağırlık takımı koyunuz.

3.Her ikisini şekilde görüldüğü gibi dinamometre ile çekip okunan değerleri karşılaştırınız.

II.düzenek:

Bu defa takozun değişik yüzeyleri cam üzerine gelecek şekilde koyunuz. Dinamometre ile takozu çekerek

bulduğunuz değerleri bir yere not ediniz. Bulduğunuz sonuçları karşılaştırınız.

   DENEYİN SONUCU:

 I. düzenekte; Üzerinde ağırlık takımı olmayan takozu çekmek için daha az kuvvet gerektiği görülür. O halde cismin ağırlığı artarsa sürtünme kuvveti de   artar.

II. düzenekte; dinamometrede okunan değerleri karşılaştırdığınızda her iki durumda da aynı değerleri bulursunuz. O halde sürtünme kuvveti cismin yüzey genişliğine bağlı değildir.

Cam zemin yerine değişik zeminler kullanarak deneyinizi tekrarlayınız. Sonuçları karşılaştırınız.

TEORİK BİLGİ  :

            Bir yüzey üzerinde bulunan cisme etki eden sürtünme kuvveti  “yüzeyin cinsine” bağlıdır. Yüzey ne kadar pürüzsüz ise sürtünme kuvveti o kadar az olur. Yüzey pürüzlü ise sürtünme kuvveti de büyük olur.