KADEMELİ MAKARANIN  ( ÇIKRIK ) TANITILMASI

DENEYİN AMACI: Çıkrığı tanımak, çıkrıkta yükle kuvvet arasındaki bağıntıyı belirlemek,

Çıkrığın çalışma prensibini kavramak.

TEORİK BİLGİ:

            Aynı eksenli ve yarıçapları farklı iki silindirden meydana gelen düzeneklere “ çıkrık “ denir.

            Çıkrıkta da palangalarda olduğu gibi kuvvetten kazanç kadar yoldan kayıp vardır. Yani işçe bir kazanç yoktur.

F:Kuvvet

G:Yük

R:Kuvvet kolu

r:Yük kolu

Kuvvet x kuvvet kolu = Yük x yük kolu

                          F x R = G x r

                               G

   HAZIRLIK SORULARI:

1-Bir kuyudan su dolu kovayı çıkrıkla çektiniz mi?

2-Çıkrıkta kuvvet uygulanan silindirin yarıçapı artarsa kuvvetten kazancımız artar mı?                                                                                                                                                         

KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:

1.statif çubuk

4.küçük bunzen kıskacı

7.metre

10.ikili bağlama parçası

2.uçlu bağlama parçası

5.dinamometre

8.yarıklı ağırlık takımı

  

3.kademeli makara (çıkrık)

6.masa kıskacı

9.iplik

  

DENEYİN YAPILIŞI:

1-Dinamometreyi kullanacağınız konumda sıfır ayarını yapınız.

2-Uçlu bağlama parçası yardımıyla kademeli makarayı şekildeki gibi Statif çubuğa tutturunuz.

3-Uygun uzunlukta iplerle yarıklı ağırlıkları küçük kademeye, dinamometreyi büyük kademeye asınız.

4-Küçük Bunzen kıskacı ile metreyi şekildeki gibi Statif çubuğa tutturunuz. Metreyle kuvvet ve yük yolunu ölçünüz.

5-Yük miktarını her seferinde değiştirip kuvveti belirleyiniz. Bulduğunuz sonuçları karşılaştırınız.

                    DENEY DÜZENEĞİ:

  

                                                                                                                                                                                                                                                                                       

DENEYİN SONUCU:

Deney sonucunda bulduğunuz sonuçlar ; “Kuvvet x kuvvet kolu = Yük x yük kolu “ bağıntısını sağlamaktadır. O halde kuvvet uygulanan silindirin çapı ne kadar büyükse kuvvet kazancı o kadar büyük olur. Yani “R / r oranı” büyükse, kuvvet kazancı da o kadar büyük olur.

Kuvvetin aldığı yol, yükün aldığı yolun ( R/r) oranı ile çarpımı kadardır.