TRANSFORMATÖRLERİN TANITILMASI VE ÇALIŞMA PRENSİPLERİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Transformatörlerin yapısını kavramak, işleyişini görmek ve basit bir transformatör yapmak.

HAZIRLIK SORULARI:

1-Transformatörlerin yapısı, çeşitleri ve çalışma prensiplerini araştırınız.

2-İndirgen, yükseltgen, primer sargı, sekonder sargı kavramlarını araştırınız.

3-Transformatörlerin nerelerde kullanıldıklarını araştırınız.

4-Yüksek gerilimle gelen elektrik evlerimize nasıl 220 volta indirgenerek girer?

KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:

1.bobin (6-300-600-1200 sarımlı)

4.voltmetre

7.ara kablo

2.demir çekirdek

5.duy 

8.seyyar priz

3.transformatör sıkıştırıcısı

6.bağlantı kabloları

9. ampul (2,5 volt)

DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:

1-Primer olarak 1200, sekonder olarak 300 sarımlı bobinleri demir çekirdeğe takınız. Transformatör sıkıştırıcısı ile kapağı sıkıştırarak transformatörü kurunuz.

2-Primer devresini 220 voltluk şehir akımına bağlayarak, sekonder gerilimini ölçünüz. (yukarıda verilen formül bağıntısını gerçekleştiriniz.)

3-Sekonder olarak 600 sarımlı bobini kullanarak deneyi tekrarlayınız.

4-Primer olarak 600, sekonder olarak 6 sarımlı bobini kullanarak transformatörü kurunuz. Sekonderin gerilimini ölçünüz. (Akım yüksek olduğundan ampermetreyi kullanmayınız.)

5-Sekonder uçlarına (6 sarımlı bobinin uçlarına)  5-6 cm ‘lik inşaat çivisi bağlayınız. Çivinin akkor hale gelişini izleyiniz.

DENEYİN SONUCU:

            Transformatörler kullanılarak alternatif gerilim yükseltilip, alçaltılabilir.

TEORİK BİLGİ:

            Transformatör; demirden yapılmış levhalar bir araya getirilerek oluşturulan bir demir çekirdek üzerine sarılmış ve birbirinden yalıtılmış, sarım sayıları farklı iki akım sargısından oluşur.

            Gerilimin uygulandığı birinci sargıya “Primer (giriş)”, devrede kullanılacak gücün alındığı ikinci sargıya da “sekonder (çıkış) sargısı” denir.

            Her iki sargıdan biri çıkış devresinin gerilim ihtiyacına göre çıkış olarak kullanılabilir. Eğer çıkış olarak çok sarımlı sargı kullanılıyorsa “yükselten” , çıkış olarak az sarımlı sargı kullanılıyorsa alçaltan transformatör” elde edilmiş olur.

Sekonder Gerilim  = Primer akım   =Sekonder sarım sayısı Primer Gerilim       Sekonder akım  Primer sarım sayısı